Kitabın adı, çoğu okurun kitapla kurduğu ilk temastır. Kapaktan önce bile, bir listede ya da bir sohbette önce ad duyulur.
İyi bir ad kitabı satmaz ama kötü bir ad okuru uzaklaştırabilir. Ve iyi adla kötü ad arasındaki fark, göründüğünden daha öğrenilebilir.
İyi bir ad ne yapar?
İyi bir kitap adı aynı anda birkaç iş görür: türü sezdirir, bir merak uyandırır, akılda kalır ve söylemesi kolaydır.
Bir okur adı duyduğunda kabaca ne tür bir kitapla karşılaşacağını hissetmeli. Bir polisiyenin adı bir çocuk kitabı gibi durmamalı. Bu, türe ihanet değil, okurla dürüst olmaktır.
Akılda kalması söylenebilmesine bağlıdır
Bir kitabın en güçlü tanıtımı, bir okurun başka birine ondan bahsetmesidir. Bu yüzden ad, yüksek sesle söylenebilir olmalı.
Telaffuzu zor, çok uzun ya da karıştırılması kolay adlar bu ağızdan ağıza yayılmayı zorlaştırır. "O kitabı okudun mu, adı neydi ya..." cümlesiyle biten bir ad, işini yapmıyor demektir.
Klişelerden kaçının
Bazı kalıplar o kadar çok kullanılmıştır ki artık hiçbir şey söylemez.
"...ın Sırrı", "Kayıp ...", "Son ..." gibi kalıplar bir zamanlar çekiciydi, şimdi jenerik duruyor. Bir kitabın adı bir rafta yüzlerce benzeriyle yan yana duracak; ayrışması gerekiyor.
Nereden çıkar iyi bir ad?
Birkaç kaynak işe yarar:
Metnin içinden çarpıcı bir cümle ya da imge. Çoğu iyi ad kitabın kendisinde saklıdır; dikkatle okuyunca ortaya çıkar.
Kitabın merkezindeki nesne, yer ya da kavram. Somut ve özgün bir şey, soyut bir duygudan genellikle daha güçlüdür.
Bir gerilim ya da çelişki. Yan yana gelmesi beklenmeyen iki kelime, merak uyandırır.
Adı tek başına test edin
Bulduğunuz adı bağlamından çıkarıp test edin: kitabı bilmeyen birine sadece adı söyleyin. Ne tür bir kitap olduğunu tahmin edebiliyor mu? İlgisini çekiyor mu? Bir saat sonra hatırlıyor mu?
Birkaç kişide aynı tepkiyi alıyorsanız, ad işini yapıyor demektir.
Son karar çoğu zaman ortak alınır
Şunu da bilin: kitabın son adı her zaman yazarın ilk tercihi olmayabilir.
Yayınevleri, kitabın okur kitlesi ve pazarlanabilirliği açısından ad üzerine görüş bildirir. Bu bir müdahale değil, deneyimin devreye girmesidir. Aklınızdaki ada bağlıysanız bunu konuşun; ama iyi bir gerekçeyle gelen öneriye de kulak verin.
Ad, kitabın kapıdaki tabelasıdır. İçeride ne olduğunu doğru söylemesi, herkesin çıkarınadır.
Ulysses Yayınları'nda kitap adı ve kapak tasarımı, yayın süreci içinde yazarla birlikte değerlendirilir. Süreci Ulysses Avantajı sayfasında anlattık.
Siz de yazıyor musunuz?
Ulysses Yayınları yazar adaylarından dosya kabul ediyor. Yayın sürecinin nasıl işlediğini Ulysses Avantajı sayfasında anlattık; dosyanız hazırsa başvuru formunu doldurabilirsiniz.
